Natuur, weer en klimaat op school
Waarnemingen doorgeven
Natuur- en weerwaarnemingen bijhouden is niet alleen leuk, het is ook interessant: 'Meten is weten'. Ook scholen kunnen van deze natuurkalender gebruik maken om hun waarnemingen door te geven. Op die manier kunnen gegevens vergeleken worden, en blijven ze ook overzichtelijk bewaard.
Registreer hier jouw klas, en laat leerlingen individueel of in groep hun waarnemingen doorgeven.
Klik hier voor een lijst van deelnemende scholen.
Lespakket 'Weer, klimaat en natuur'
We werkten in samenwerking met uitgeverij Abimo een educatief pakket uit voor de verschillende leerjaren van het basisonderwijs en voor het secundair onderwijs. We kregen hiervoor de steun van het Vlaams Gewest.
| Weer | Natuur | Veranderingen | Tips | |
| Eerste leerjaar | Eenvoudige waarnemingen registreren | Kastanje, Tuinvogels (roodborst), Paardenbloem | Oorzaak en gevolg | Milieutips |
| Tweede leerjaar | Weerbord, regen | De voedselkringloop, bomen in de herfst, winterslaap, voorjaarsbloemen, de vlinder | Heb jij het ook zo warm? | Afval voorkomen |
| Derde leerjaar | Temperatuur, wind en windrichtingen | Vruchten, bladverkleuring, mezen, broeden, roofvogels | Bedreigde natuur, de mens heeft natuur nodig | Natuurkrachten, mobiliteit |
| Vierde leerjaar | De temperatuur | Bomen, stand- en trekvogels (ooievaars en reigers), lieveheersbeestjes | Zuiderse insecten en spinnenduiken op in ons land | Energie bij ons thuis |
| Vijfde leerjaar | Luchtdruk | Vlinders en bijen | Vlinders trekken noordwaarts | Fossiele en hernieuwbare energie |
| Zesde leerjaar | Wolken | Biodiversiteit, uilen, amfibieën | Wat is klimaatverandering, impact van klimaatverandering op amfibieën | Rollenspel over klimaatonderhandelingen en windmolens |
| Secundair | Factoren die het klimaat bepalen, klimaatverandering | Ecosystemen en fenologie | Exoten, migratie en mistiming | Natuur op school, verkeer, voeding, afval, energie en ecologische voetafdruk |
Nog meer modules voor leerkrachten
Naast dit professioneel uitgewerkt pakket hebben we ook losse les-ideeën, die door sympathisanten ter beschikking gesteld worden. Heb jij ook les-ideeën die je wil delen met de rest van Vlaanderen, stuur die dan gerust door naar Steven.Vanholme@natuurpunt.be.
Rubriek: weerkunde
| Het weer in de media | Verschillende manieren om "weer" ter sprake te brengen in de klas aan de hand van gesproken en geschreven weerbericht. | Basisonderwijs, derde graad |
| Weer waarnemen en verwerken | Zelf weerwaarnemingen doen (vooral temperatuur, neerslag en wind), tips voor het noteren van de waarnemingen en voor het bespreken ervan. In de derde graad kunnen ook links gelegd worden met klimaat. | Basisonderwijs |
| Experimenteren met het weer | Eenvoudige proefjes die de leerlingen helpen om inzicht te krijgen in de basisbeginselen van het weer: luchtdruk, warmte, verdamping... | Basisonderwijs |
| Van barometer tot wolk | Weerkundige begrippen, eenvoudig uitgelegd. Achtergronddocument voor leerkrachten. | Basisonderwijs |
Rubriek: Veranderende natuur (bij ons)
| Natuurkalender in de klas | Gemakkelijk herkenbare lentefenomen: krokussen, forsythia, gierzwaluwen. Relatie tussen natuur en temperatuur. | Basisonderwijs |
| Vlinders observeren | Algemene info over vlinders; tips om vlinders waar te nemen en aan te trekken. | Basisonderwijs |
| Zwaluwen in de klas | Algemene info over zwaluwen; tips om zwaluwen en vogeltrek te bespreken in de klas. | Basisonderwijs |
| Planten beter bekijken | Determinatie van planten (i.h.bijz. bomen): kenmerken van bladeren en informatie over bladverkleuring (herfst) | Basisonderwijs, alle graden |
| Chaud devant... froid dans le dos | Leestekst uit 'Natagora', het tijdschrift van Natagora, de Waalse zustervereniging van Natuurpunt. Over de impact van de klimaatverandering op de Europese broedvogels. | ASO, Frans, laatste graad |
| Boom in de gaten | We selecteren een boom op of rond de school en volgen de levenscyclus op. Indien mogelijk over verschillende jaren. | Basisonderwijs |
| Teken en rupsen | Tekst over 'bedreigende natuur': eikenprocessierupsen, teken,... Hoe daarmee omgaan? | ASO, Biologie |
Rubriek: Klimaatverandering
| Klimaatverandering in de krant | Verschillende manieren om klimaatverandering ter sprake te brengen in de klas aan de hand van krantenknipsels. | Basisonderwijs, derde graad |
| Mutatio climatis op het net | Stukjes in hedendaags Latijn over klimaatverandering. | ASO, Latijn, tweede en derde graad |
| Vertwijfeling troef? Goede bedoelingen of slechte wil? | Klimaatsceptici, creationisten, samenzweringstheorieën... Via het internet worden we bestookt met uiteenlopende theorieën. Wie moet je nog geloven? Met voorbeelden uit de praktijk. | ASO, tweede en derde graad |
| Heb jij het ook zo warm? | Kinderverhaal over Tom, een jongen die het plaatselijke bos in vlammen ziet opgaan en tips krijgt om de eigen uitstoot van broeikasgassen terug te schroeven. | Basisonderwijs, eerste graad |
| Klimaatverandering, wat houdt het precies in? | Een inleiding voor jongeren over het broeikaseffect, de bewijzen van klimaatverandering, het Protocol van Kyoto, de maatregelen van de overheden en over wat men zelf kan doen. | Basisonderwijs laatste graad, TSO, ASO |
| Klimaatspecial: eenvoudige artikels over klimaatverandering. | Redacteurs uit 6 landen schreven elk een stukje over de klimaatverandering en de gevolgen ervan. In eenvoudige taal, speciaal voor mensen die moeilijkheden hebben met het lezen van gewone krantenberichten. | Basisonderwijs, BSO, derde graad |
| Argumenten in het debat | Tekst over enkele vaakgehoorde tegenargumenten en hun achtergrond. | ASO, tweede en derde graad. |
Rubriek: Veranderingen in het zuiden (Afrika)
| Changements climatiques au Sahel | Wat schrijft Franstalig Afrika over klimaatverandering en de verwoestijning? | ASO, Frans, derde graad |
| Zwippi op trek | Over de trek van Zwippi de Zwaluw door Afrika, en over de steeds grotere problemen die zij daarbij ervaart (tekenverhaal). | Basisonderwijs, 1e en 2e leerjaar |
| Reforestation in Ethiopia | Tekst over herbebossing en rationeel energiegebruik in het door klimaatverandering getroffen Zuid-Ethiopië. | ASO, 2e graad, les Engels |
Rubriek: oplossingen; wat kunnen wij HIER doen aan de klimaatverandering
| Windbranche und Sonnenenergie als Jobmaschine | Duitsland is de economische motor van Europa. En die motor draait steeds meer op windenergie... | ASO, Duits, laatste jaar. |
| CO2-Rechner | Bereken jouw CO2-uitstoot via een Duitse CO2-calculator. Vertel in het Duits waar je woont, waarheen je op reis gegaan bent... | ASO, Duits, laatste jaar. |
| Avoided deforestation and bio-energy | 2 Engelse teksten over 'bio-energie' en 'investeren in bossen', mogelijkheden en kritische bedenkingen | ASO, Engels, laatste jaar. |
| Zet het mes in jouw CO2-uitstoot: elektriciteit | Moedig de leerlingen aan de tellerstanden bij te houden, en na te denken over het elektriciteitsverbruik in en rond de woning. Met energiebesparingstips. | Basisonderwijs, 5e en 6e leerjaar |
| Zonnepanelen op school | Achtergrondinformatie voor leerkrachten over zonnepanelen. | Leerkrachten |
| Kwibus de verkwister | Leestekst over een jongetje dat nogal kwistig omspringt met energie. Basis van een gesprek over hoe het anders kan + voor- en nadelen. | Basisonderwijs, 3e en 4e leerjaar |
| Hoeveel kg CO2 spaar ik met welke ingreep? | Hoeveel energie / CO2 spaar ik met welke ingrepen. | 11-13 jaar; rekenen / wiskunde |
Andere lesideeën
Voeg daar nog het volgende idee toe: Je kan ook een klimaat- of natuurfilm vertonen. Op de natuurpunt-site vind je praktische informatie over het vertonen van een klimaatfilm.