Klimaatverandering > Korte reactie op 'klimaatsceptici'

Als je de de impact van CO₂ op de opwarming van de aarde verwerpt, moet je je de volgende vragen stellen:

1. Bevat de atmosfeer CO₂ ?
2. Leidt een hogere CO₂-concentratie tot een stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde?
3. Zal deze invloed sterker gelden als er meer CO₂ aan de atmosfeer wordt toegevoegd?
4. Hebben menselijke activiteiten tot een netto-uitstoot van CO₂ geleid?

Als u op een of meer van deze vragen 'nee' hebt geantwoord kunt u zichzelf gerust voordragen voor een Nobelprijs, aangezien het u dan gelukt is de moderne wetenschap volledig op zijn kop te zetten.

(Uit 'Hitte', een zeer uitgebreid boek over klimaatverandering, met becijferde voorstellen voor een overgang naar een koolstofarme samenleving – het boek is voor 5 euro te koop in de Natuur.winkel)

De argumenten van de klimaatsceptici

(Op basis van Peter Tom Jones & Philippe Huybrechts in De Standaard van 9 juni 2007)

Klimaatwetenschappers luiden al ettelijke jaren de alarmbel. Al in 2004 was er een sterke wetenschappelijke consensus omtrent de menselijke oorzaak en de ernst van dit vraagstuk. Met het Vierde Evaluatierapport van het VN-klimaatpanel is die consensus dit jaar alleen maar indrukwekkender geworden. De wereld warmt in steeds sneller tempo op, de mens is daarvoor de hoofdverantwoordelijke, en zonder een ernstig klimaatbeleid gaan we naar gemiddelde temperatuurstijgingen die ver boven de niveaus zullen liggen die de mensheid ooit gekend heeft, met verstrekkende gevolgen voor vele landen in het Zuiden én de westerse landen.

Het is belangrijk dat we geen tijd meer verliezen. Jammer genoeg duiken er telkens opnieuw argumenten van 'klimaatsceptici' op. Dit is geen toeval. Net zoals het geval was bij de link tussen cfk's en het gat in de ozonlaag, en tussen tabak en kanker, hebben specifieke industriële groepen kosten noch moeite gespaard om een rookgordijn op te trekken. De betrachting is niet zozeer het debat te winnen, wel om twijfel te zaaien. Inmiddels is bewezen dat bedrijven als Exxon Mobile ruime middelen hebben uitgetrokken voor de financiering van tal van organisaties en 'wetenschappers' die een consistente lijn moesten verdedigen wat de klimaatopwarming betreft.

Tegenstanders en sceptici werken doorgaans met verschillende verdedigingslinies; naarmate één loopgraaf wetenschappelijk gezien onverdedigbaar wordt, trekt men zich terug naar een volgende loopgraaf die men op een even verbeten manier tracht te beschermen. Op die manier slaagt men er in het debat gaande te houden. Achtereenvolgens kan men de volgende 'klimaatsceptische' vragen onderscheiden.

1. Warmt het wel op?
2. Is de mens daarvoor verantwoordelijk?
3. Zal de temperatuurstijging niet gewoon meevallen?
4. Heeft het economisch gezien wel zin om vandaag een stringent klimaatbeleid te voeren?

Loopgraaf 1

De vraag of de Aarde al dan niet opwarmt, is al een tijdje geleden definitief opgelost. Vandaag weten we dat de gemiddelde aardtemperatuur, waar die ook bepaald wordt (aan de oppervlakte of voor de gehele troposfeer), gedurende de laatste 150 jaar significant gestegen is: namelijk met ongeveer 0,76°C. Bovendien is er een versnelling merkbaar. De gemiddelde temperatuurtoename gedurende de laatste vijftig jaar verliep bijna twee keer zo snel als tijdens de laatste honderd jaar. Elf van de laatste twaalf jaren bevinden zich in de top-twaalf van de warmste jaren sinds 1850. Deze opwarming is onloochenbaar en uit zich op een consistente wijze in allerlei andere fysische parameters zoals toegenomen atmosferische vochtigheid, afgenomen sneeuw- en ijsbedekking, en een stijgend zeeniveau.

Loopgraaf 2

De eerste generatie klimaatsceptici, die nog steeds aanvoert dat de huidige opwarming vooral natuurlijke oorzaken zou hebben, heeft geen wetenschappelijke poot meer om op te staan. Het jongste rapport van het IPCC ( www.ipcc.ch) laat daar geen twijfel over bestaan. De zonnevlekkenhypothese van enkele Deense wetenschappers is op geen enkele wijze in staat de huidige opwarming te verklaren. Hoewel het opwarmende effect van wijzigende zonneactiviteit erkend wordt door het VN-klimaatpanel, staat inmiddels vast dat dit zonne-effect slechts miniem is ten opzichte van de opwarmende invloed van de menselijke uitstoot van broeikasgassen. Toch heeft een recente opiniepeiling aangetoond dat in dit land ëën op de drie mensen nog altijd niet wil aanvaarden dat de mens de hoofdverantwoordelijke is voor de hedendaagse klimaatdestabilisatie. Soms moet men erkennen dat een wetenschappelijk debat is afgesloten en een duidelijke consensus bereikt. Het is een beetje vergelijkbaar met de discussie tussen klassieke biologen en creationisten over Darwins evolutietheorie. Gaan we in de toekomst voor elk debat waar een bioloog aan deelneemt ook per definitie een creationist uitnodigen? Want dat is precies wat er gebeurt in tal van media. Om de controverse (kijk- en leescijfers!) kiest men al te vaak voor een debat met een klimaatontkenner. In plaats van het thema ten gronde uit te spitten, wordt het thema op een oppervlakkige manier uitgemolken. Bij de gewone burger treedt al te snel een gevoel van verzadiging op dat hem eerder verlamt dan aanzet tot actie. Op die manier wordt de klimaatmoeheid rijkelijk gevoed. En dat is precies de bedoeling van de ontkenningsindustrie.

Loopgraaf 3

De volgende vorm van klimaatscepsis gaat over de ernst van de toekomstige klimaatwijzigingen. Zelfs als het opwarmt ën de mens verantwoordelijk is, dan nog zal die opwarming wel meevallen, zo stelt men. In zijn bestseller The Skeptical Environmentalist (2001) opperde Bjorn Lomborg, 's werelds invloedrijkste klimaatscepticus, nog dat 'It is likely that the temperature will be at or below the B1 estimate (less than 2°C in 2100) and the temperature will certainly not increase even further into the twenty-second century'. Maar B1 is al het meest optimistische van de 6 scenario's van het IPCC ( www.ipcc.ch). En zelfs in dat meest optimistische scenario is de conclusie dat het zeer onwaarschijnlijk is dat we beneden de 2°C blijven ten opzichte van de pre-industriële temperatuur. Conclusie: Lomborg was verkeerd in zijn inschatting om minder dan 2°C opwarming zulk een grote waarschijnlijkheid toe te dichten. De opwarming zal minstens gematigd sterk zijn. En zo komen we bij de vierde en voorlopig laatste loopgraaf.

Loopgraaf 4

Dit is de loopgraaf die door Lomborg en andere klimaatsceptici zoals Luc Bonneux vandaag wordt ingenomen. Inmiddels moeten zij erkennen dat de aarde opwarmt, dat de mens grotendeels verantwoordelijk is en dat de opwarming minstens gematigd sterk zal zijn als er niets ondernomen wordt. Hun aandacht verschuift nu naar het economische niveau. Zij voeren aan dat het nemen van drastische klimaatmaatregelen economisch gezien weinig zinvol is. Het wordt steeds duidelijker dat ook dit argument niet klopt. De ex-Wereldbankeconoom Nicholas Stern kwam tot de conclusie dat 'niets doen' een economische recessie zou teweegbrengen: namelijk een jaarlijks verlies van 5 tot twintig procent van het Bruto Mondiaal Product. Hoe langer men wacht om in te grijpen, hoe groter de gevolgen zullen zijn en hoe langer die zullen nawerken. Daarbij komt nog dat men geen rekening houdt met de volgende ethische beschouwing: de landen die de laatste tweehonderd jaar voor de grootste uitstoot hebben gezorgd (VS en Europa staan in voor ongeveer zestig procent van de historische koolstofuitstoot), zijn niet de landen waar vandaag en morgen de eerste slachtoffers vallen (Aziatische megadelta's, zwart Afrika). Een succesvol aanpassingsbeleid - wat ook noodzakelijk is om de VN-Millenniumdoelstellingen te halen - vereist financiële hulp van de rijke landen.

Voor vaak gehoorde opmerkingen van klimaatsceptici, en de antwoorden daarop: zie de klimaatpagina van WWF-internationaal.

Actueel: The great global warming swindle?

Als reactie op de klimaatdocumentaire van Al Gore is door klimaatsceptici de documentaire "The great global warming swindle" vervaardigd. In die film probeert men de kijker ervan te overtuigen dat zeer veel wetenschappers ernstige vragen hebben bij de menselijke invloed op ons klimaat. Lees hier achtergrondinformatie bij de argumenten die in de "The great global warming swindle" aangehaald worden.

Welkom, gast. Log in.

De Natuurkalender is een product van Natuurpunt. Steun ons met een lidmaatschap.